Domies Toen
Domies Toen is een eeuwenoude pastorietuin in Pieterburen. Het oudste gedeelte van de tuin stamt uit ongeveer 1350 en betreft een oude dobbe. Deze dobbe was in de middeleeuwen van groot belang, omdat er zoet water in bewaard kon worden in een zoute, kwelderachtige omgeving. Aan de voet van de Petruskerk (uit de 15e eeuw) ligt Domies Toen. Vroeger stond er in de tuin een weem: een pastorieboerderij. Onduidelijk is wanneer de weem gebouwd is, maar in ieder geval voor 1700. Dominees moeten in die jaren groene vingers hebben gehad: om in hun levensonderhoud te voorzien hielden ze vee en verbouwden voedsel. In de tweede helft van de negentiende eeuw is de weem verbouwd tot een enorme pastorie. In die tijd werd ook de voortuin aangelegd in Engelse Landschapstijl, ofwel in het Gronings: er werd een Slingertoen aangelegd. De Slingertoen kenmerkt zich door de slingerende paden (vandaar de naam), niervormige vijvers, beplantingen van oude (nu: monumentale bomen), een bruggetje, een prieel en een bergje. In 1888 werd een neogothisch gebouwtje neergezet voor godsdienstonderwijs, waar tegenwoordig onze gezellige theeschenkerij in is gevestigd.
De pastorie is in 1961 afgebroken waarna de tuin door Mevrouw Tine Cleveringh-Meijer werd opengesteld voor publiek. Vanaf de jaren 60 is Domies Toen een botanische tuin, waarin planten verzameld worden. Veel van deze planten zijn kenmerkend voor de Groningen, en vertellen een eigen verhaal. Zoals de stinsenplanten het verhaal vertellen van rijke buitenplaatsen en borgen in de provincie. Notabelen hadden tijd en geld om te tuinieren, en legden tuinen aan met deels exotische planten. Een deel van deze planten verwilderden en overleefden de eeuwen: de stinsenplanten. In Domies Toen zijn ruim 90 verschillende soorten te zien: een unicum.
In de jaren tachtig werd in de botanische tuin meer nadruk gelegd op inheemse planten: vele planten werden en worden met uitsterven bedreigd. In Domies Toen zijn vele bijzondere en beschermde planten te vinden uit het noorden en andere delen van Nederland. Ook deze planten vertellen hun verhaal: de geschiedenis van industrialisatie, verstedelijking, vervuiling en grootschalige veranderingen in de landbouw. Deze processen hebben er voor gezorgd dat het landschap enorm veranderd is en vele planten verdwenen zijn. Ook werkwijzen zijn verdwenen, zoals het maaien met de zeis. Domies Toen wordt zoveel mogelijk ecologisch beheerd, op een manier van voor deze veranderingen.
Naast de Stinsenplanten en de Inheemse planten vind u langs de oude muur uit 1600 een collectie middeleeuwse kruiden. Het prieel wordt omringd door rozen, vroeger werd het huisje in de volksmond ook wel 'Domies Gluurhoes' genoemd. Mogelijk heeft het zicht vanuit het toenhoes op wat zich op straat afspeelde wel eens geleid tot een onderwerp om over te preken......
Contactgegevens
Botanische tuin/museum Domies Toen
Hoofdstraat 76
9968 AG Pieterburen
0595 528636
info@domiestoen.nl
www.domiestoen.nl, het hele jaar door geopend.
De theeschenkerij is op dinsdag t/m zondag geopend van 1 april tot 1 november van 10:30-17:00 uur. In de schoolvakanties ook op maandag. Toegang tuin: 2,50 pp. Kinderen tot 12 jaar gratis.