Vierde en laatste lezingenavond in de serie 'Aander lu binnen ook lu'

Met een knipoog naar het thema ‘Ik en Wij’ van de maand van de geschiedenis in 2011 organiseren Stad en Lande, de NGV en de Groninger Archieven in de eerste maanden van 2012 vier lezingen onder de noemer ‘Aander lu binnen ook lu’, ofwel ‘Ieder mens heeft zijn waarde’. Over Groningers en hun dubbele identiteiten.

Want iedere Groninger maakt deel uit van verschillende groepen. Hij of zij kan Stadjer zijn, Ten Boerster of Damster of Veenkoloniaal. Liberaal, socialist of christen-democraat. Man of vrouw. Hervormd, gereformeerd, katholiek, ongelovig of ietsist. Of van Duitse, Joodse, Surinaamse of Molukse herkomst. Zo dragen we allemaal meerdere identiteiten met ons mee. Soms brengt dat conflicten met andere Groningers met zich mee, maar over het algemeen probeert iedereen in goede vrede met de ander te leven. Of toch juist niet?

Programma 18 april:

'Molukkers in de provincie Groningen' door Otjep Rahantoknam

In diverse gemeenten in de provincie Groningen zijn Molukkers geconcentreerd gehuisvest: Appingedam, Delfzijl, Hoogezand (Foxhol), Marum en Groningen (inclusief Hoogkerk). Een unieke geschiedenis van een allochtone groep, die in 1951 dacht ‘tijdelijk’ naar Nederland te zijn gekomen. Ongeveer 4000 ex-militairen van het Koninklijk Nederlands Indische Leger kwamen – met hun gezinnen (12.500 personen) - in het voorjaar van 1951 in Nederland aan. Niet met de bedoeling hier te integreren, maar spoedig weer te terug te keren naar het land van herkomst, de Molukken. Toen bleek dat terugkeer op korte termijn niet mogelijk is, werden de barakkenkampen, de ‘woonoorden’ opgeheven en de Molukkers verspreid over ruim 50 ‘Molukkergemeenten’.

In de jaren zestig werden de Molukkers in Groningen overgebracht naar de zogenaamde Molukse wijken in de genoemde gemeenten. De Molukkers die zich in Foxhol vestigden werden met harde hand uit hun woonoord gehaald.

De integratie van Molukkers verliep in de jaren zestig en zeventig zeer problematisch. Een poging om koningin Juliana in maart 1975 te gijzelen en de gijzelingsacties in 1970, 1975, 1977 en 1978 illustreren dat. Bij een aantal daarvan waren ook Molukkers uit de provincie Groningen betrokken. De groep is nu bijna uit beeld van de politiek en beleidsmakers, terwijl het integratieproces van Molukkers nog lang niet is voltooid. Dat Molukkers in de provincie uitstekend Gronings (mee)spreken is een verademing om te zien, maar kan ook de zwakke sociaal-economisch positie maskeren.

Otjep Rahantoknam werd geboren in kamp Schattenberg (Westerbork), studeerde Algemene Pedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen en was vervolgens verbonden aan de schooladviesdienst RGAB. Sinds 1992 is hij werkzaam bij het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers (LSEM, www.lsem.nl) in Utrecht, Vanwege zijn gehechtheid aan Stad en zijn vele contacten met de Molukse gemeenschap in Noord-Nederland is hij sinds zijn studie altijd in Groningen blijven wonen.

'Chinees Groningen 1950-1977' door Kees Kuiken

In 1950 openden in de stad Groningen de eerste twee Chinese restaurants. Historicus en sinoloog Kees Kuiken, die onlangs een handboek voorouderonderzoek voor Chinezen in Nederland publiceerde, deed onderzoek naar de 'kongsi', ofwel het traditionele netwerk van streekgenoten en verwanten achter deze bedrijvigheid.
Eén van de spilfiguren in deze kongsi was To Sa Kao (1912-1977). We volgen hem van zijn geboortedorp in China via Den Haag naar Groningen. In de laatste tien jaar van zijn leven veranderde China, en daarmee ook 'Chinees Groningen’, ingrijpend.

Kees Kuiken (www.prosopo.nl) publiceert als zelfstandig cultuurhistorisch onderzoeker vooral over mobiliteit en migratie, memoriecultuur, streek- en mentaliteitsgeschiedenis. Zijn boek 'Chinese Roots: Voorouders van Verre' verscheen in juni 2011 bij Het Centraal Bureau voor Genealogie (www.cbg.nl).

De lezingenavond vindt plaats in het gebouw van het RHC Groninger Archieven, Cascadeplein 4 te Groningen. Aanvang 20.00 uur (zaal geopend vanaf 19.30 uur) Iedereen is van harte welkom en de toegang is gratis.