home > verhaal > De borg Ewsum in Middelstum
De borg Ewsum in Middelstum
[
verhaal ]
of wat daar nog van over is
[13e eeuw]
Even buiten Middelstum ligt op een eilandje het laatste stukje van wat eens een van de indrukwekkendste borgen van de ommelanden was. Over de ontstaansgeschiedenis van de borg Ewsum is weinig bekend. De naam Ewsum wordt voor het eerst met zekerheid in een oorkonde van 1371 genoemd. Maar in een oudere oorkonde uit 1353 wordt verteld van een jonker Ewe wiens kasteel "in den Oert" door Groningers was "omgeworpen', waarop Ewe een nieuwe burcht even westelijker heeft gebouwd. Dat zou in 1278 gebeurd zijn. Een probleem is, dat de oorkonde uit 1353 een vervalsing is. Waarschijnlijk is niet alles wat er in staat verzonnen, maar we kunnen niet meer vaststellen wat er precies van klopt en wat niet.
Toch lijkt het wel zeker dat Ewsum als een eenvoudig steenhuis is begonnen. Op een kopie van een schilderij dat omstreeks 1600 van Ewsum is gemaakt zien we achter de slanke traptoren een gedeelte van het oude steenhuis. In de 15e eeuw kreeg de burcht een schildmuur die in het water was gebouwd. Deze muur had afgeschuinde hoeken. De burcht was toen circa 20 x 25 meter groot. Later is de schildmuur verhoogd wat te zien is aan de nisachtige vorm waarin kennelijk een duiventil is opgesteld. De traptoren moet ongeveer 30 meter hoog zijn geweest en bood een schitterend uitzicht op de omgeving. Deze uitbreiding heeft Menneke van Ewsum uitgevoerd. Hij heeft in 1439 en 1442 steenhuizen in de omgeving gekocht en afgebroken. De stenen werden in de uitbreiding van de borg Ewsum gebruikt. Dat kwam veelvuldig voor. Tal van steenhuizen en later ook kloostergebouwen dienden als steengroeve voor andere bouwwerken.
