De Groninger voetbalverenigingen Be Quick en Velocitas vieren in het voorjaar van 2007 hun indrukwekkende jubilea. Hoewel het begin van beide clubs eigenlijk een jaar eerder lag, blikt Be Quick terug op een geschiedenis die van 120 jaar en Velocitas op een van 110. Allebei waren, in de tijd dat er nog geen betaald voetbal bestond, vele keren de beste van Noord-Nederland. Be Quick veroverde aan het Hilghepad in Helpman in 1920 zelfs de landstitel.
Be Quick wordt op 1 juni 1886 door een aantal scholieren van het Stedelijk (Praedinius) Gymnasium opgericht als cricketclub. Het volgende jaar gaat de vereniging ten onder, maar er volgt een doorstart waarbij 10 april achteraf als officiële oprichtingsdatum wordt gekozen.
Velocitas kent een vergelijkbaar begin met cricketspelende scholieren. Doordat het tienjarig bestaan door geldgebrek een jaar wordt uitgesteld, zou de oprichtingsdatum achteraf op 1 april 1897 zijn gesteld. Er is dan in Noord-Nederland voor het tweede achtereenvolgende seizoen sprake van (2e klasse) competitievoetbal en Be Quick is opnieuw het Assense Achilles en het Leeuwardense Frisia de baas.
Be Quick verovert de eerste twee noordelijke titels, bij gebrek aan een echt sportveld, op het exercitieterrein achter de gevangenis aan de Hereweg. Piet Swijghuisen Reigersberg speelt als aanvoerder-scheidsrechter een belangrijke rol, maar de kampioenschappen zijn toch vooral te danken aan trainer-speler Johan Menalda van Schouwenburg. Na enige omzwervingen komt Be Quick eind 1903 terecht op een terrein tegenover Villa Gelria in Helpman, ‘den tweeden kamp vanaf den weg’ aan het Hilghepad. Hier speelt de ‘good old’, met een onderbreking in 1912-’13, tot 1921. In de zomer van 1913 verrijst er een tribune naar het ontwerp van architect Nijhuis, waardoor de recettes flink stijgen. In 1914-’15 behaalt Be Quick voor de vierde keer het noordelijk kampioenschap. Het is de eerste van een reeks van tien opeenvolgende titels. Doordat het noordelijke voetbal in het seizoen 1916-’17 van voldoende niveau wordt gevonden dat het een 1e klasse krijgt, strijdt Be Quick in het voorjaar van 1917 voor het eerst in een nacompetitie mee om de landstitel.
In 1917 en ’18 blijken de kampioenen van West-, Oost- en Zuid-Nederland een maatje te groot voor de Groningers. In 1919 weet Be Quick het Bredase NAC achter zich te laten, maar het volgende jaar is het echt raak! Be Quick wordt landskampioen in een competitie met Go Ahead, MVV en het Rotterdamse VOC. Met een 4-0 thuisoverwinning op de laatsten wordt op 6 juni 1920 de titel behaald door de ‘De leeuw van Gelria’.
In de zomer van 1921 verlaat Be Quick noodgedwongen Helpman. Over het veld wordt de Goeman Borgesiuslaan aangelegd. Op 28 september van dat jaar kan echter het prachtige Esserbergstadion in gebruik worden genomen. Het is ontworpen door Be Quick-sterspeler Evert van Linge, in samenwerking met de Amsterdammer J. Zietsma.
Het duurt tot het seizoen 1926-’27 voordat Velocitas er in slaagt een einde te maken aan de hegemonie van Be Quick. Na ook een tijd in Helpman te hebben gespeeld is de club dan net neergestreken in het Stadspark. Velocitas huurt het westelijke van twee nieuwe velden aan de noordkant van het park. Tot 1935 behalen de groen-witten acht noordelijke titels, waarvan enkele overigens in het Velodrome, een stadion in de buurt van de huidige Canadalaan. Voor de nacompetitie om de landstitel wijkt Velocitas meestal uit naar de Esserberg, omdat daar vanwege de grotere toeschouwerscapaciteit hogere inkomsten zijn te behalen.
Op 8 maart 1936 neemt Be Quick in eigen stadion door een 2-1 overwinning op Velocitas de noordelijke titel weer over. Er volgen nog drie kampioenschappen. Met de invoering van het betaalde voetbal is de toppositie van de beide Groninger verenigingen voorbij, maar met trots wordt er bij de jubileumvieringen teruggekeken op het roemrijke verleden.
