Onderdelen
Persoonlijke hulpmiddelen
U bent hier: Home Verhalen Het Fransema Kabinet
Gecontroleerd door redactie

Het Fransema Kabinet

[1795-1914, 1914-1940 ]
Afbeelding bij dit verhaal

Na Fransema's dood lukt het ternauwernood om zijn verzameling te redden uit handen van meerdere opkopers. Uiteindelijk komt de collectie terecht bij de Openbare Bibliotheek te Appingedam, alwaar inmiddels een echt Kabinet is ingericht voor Fransema's boeken. Geordend en gecatalogiseerd is de Fransema-collectie ook nu nog te raadplegen in een aparte ruimte van deze bibliotheek (= het Fransema-kabinet).

De collectie bevat veel zeldzame werken (sommige zijn zelfs niet meer in de Koninklijke Bibliotheek aanwezig!) maar ook veel eerste drukken en bijzondere edities of uitgaven over specialistische onderwerpen in het Nederlands Recht. Zo is er een boek over rechtspraak: De Grietman Rudolph de Mepsche. In het voorwoord van dit boek wordt Fransema nog bedankt door de auteur, omdat deze voor het schrijven van het boek enkele zeer zeldzame werken uit Fransema's bibliotheek heeft mogen lenen. Het boek dateert uit 1921 en handelt over criminele processen, gevoerd in 1731 in het dorpje Faan. Er werden toen 22 mensen berecht; hun executie vond plaats in Zuidhorn. Nadat ze gewurgd waren en sommige eerst in het gezicht geblakerd, werden hun lichamen verbrand. Eén en ander staat nog bekend als het Faansche Monsterproces.

Fransema heeft veel aandacht besteed aan de verzameling en alleen uitgaven aangeschaft over onderwerpen die zijn interesse hadden. Het ging hem niet alleen om de mooie banden, maar meer om de inhoud van het boek. De Fransema-collectie kort na het overlijden van de collectioneur .

De collectie bevat prachtig geïllustreerde, in leer gebonden oude Bijbels, zelfs uit 1657. Naast werken van Abraham Kuyper en Herman Bavinck kun je er veel boeken vinden over de geschiedenis van Nederland, zoals "De geschiedenis van de Noordzeekusten" en " Verhaal van Groningen" uit 1748 door C.H.W.Friso, Prins van Orange en Nassauw, met als ondertitel: Groningens rust, geboren uit onrust, zijnde een verhaal.

Er zijn Groninger studentenalmanakken van 1830 - 1975 en boeken over de geschiedenis van de RUG. Daarnaast vind je er reisgidsen van provincie en stad Groningen en de "Geïllustreerde gids voor Franeker" uit 1906. Grappig alleen al om de advertenties die erin staan! Snuffelend in de bibliotheek kom je ook boeken tegen als: "De hedendaagsche moraal" uit 1902 en, ook leuk: "Over oude en latere Drinkplegtigheden, vooral der Scandinaviërs, Germanen en Nederlanders" uit 1842.

Een poosje is Fransema werkzaam geweest in het bestuur van een Woningbouwvereniging. Zo vind je dan ook een boekje als "Iets over de Volkshuisvesting en de middelen tot verbetering" (1894) dat handelt over de situatie van woningen in de Jordaan in Amsterdam. Men moest destijds wassen en koken in één ruimte, waardoor je de was ermoeilijk kon drogen vanwege het teveel aan vocht. 'Het ergste vinden wij, denkende aan de zindelijkheid evengoed als aan de zedelijkheid, dat de kamer ook dienst doet als privaat. Een weinig terzijde stond een emmer, afgedekt met een stuk plank.' Destijds stelde Fransema zijn bibliotheek op de zaterdagen beschikbaar voor dorpsgenoten in Godlinze. Zij mochten zijn boeken lenen, zolang het geen zeldzame werken waren. Voor zover we kunnen nagaan heeft hij hier nooit notities van gemaakt. Ook nu nog wordt het Fransema-Kabinet in Appingedam bijna dagelijks bezocht door een vaste groep van geïnteresseerde lezers. Lenen is echter niet meer mogelijk, maar raadplegen gelukkig nog wel.

Opmerking toevoegen

You can add a comment by filling out the form below. Plain text formatting.

Verwante items