Over wegen in De Marne
[Voor 600 BC, 600 BC - 800 AD, 800-1594, 1594-1795, 1795-1914, 1914-1940 , 1940-1945, 1945-1980, 1980-nu]Net als overal in Nederland komen er in de gemeente straatnamen voor als Kerkstraat, Schoolstraat, Molenweg. Namen die in de regel weinig uitleg nodig hebben, tenzij ze zijn blijven bestaan als kerk, school of molen verdwenen is. Dan is het prettig om toch na te kunnen gaan waarom de straat zo is genoemd. Hoofdstraat, Zuidgang, Noorderstraat, Ooster- en Westerweg geven aan waar ze in hun dorp zijn gesitueerd. Maar sommige namen zijn uniek voor een dorp of gebied.
Dergelijke streekeigen namen refereren aan de rijke cultuurhistorie van de streek. In de Marne bestaan bijvoorbeeld unieke straatnamen als Tuins, Mattenesserlaan, Louten en Bokum. Het landschap van De Marne is gevarieerd. Elementen als wierden en dijken, sluizen en vaarten, diepen en maren, hoogtes en laagtes, dobben en kolken werden opgenomen in straatnamen. Verder zijn gebouwen als kerken, kloosters, borgen, boerderijen in straatnamen gevangen en vastgelegd voor het nageslacht. Ook borgbewoners, kloosterlingen en eigenaars van boerderijen komen in straatnamen voor. Wegen die na de afsluiting van de Lauwerszee in het Lauwersmeergebied zijn aangelegd kregen de naam van drooggevallen zandbanken of vaargeulen.
Dat de Groninger taal nog niet zolang geleden de algemene omgangstaal was bij inwoners van De Marne blijkt wel uit de officiëuze volksnamen voor straten, zoals ‘t rode dörp, Koepen en Pait Feds’s padje. Een aantal straatnamen verwijst naar personen die in het verre verleden of iets minder verre verleden een rol hebben gespeeld in de regio.
Zo wordt de herinnering aan in de Tweede Wereldoorlog omgekomen verzetstrijders uit de streek levendig gehouden door naar hen vernoemde straten. In Leens is een straat vernoemd naar Jan Stoffer van Weerden (1888-1971). Van Weerden maakte zich bijzonder verdienstelijk door het beschrijven van de geschiedenis van De Marne. Van Weerden zette zich verder in voor het behoud van de cultuurhistorie door de restauratie van het Hinszorgel in de Petruskerk in Leens. Ook was hij betrokken bij de ontwikkeling van wat nu het landgoed Borg Verhildersum in Leens is. Tuins
