Het wapen
Winschoten heeft sinds 3 september 1853 een gemeentewapen, met als enige afbeelding Sint Vitus. De Heilige Vitus werd aanvankelijk afgebeeld als monnik, totdat de toenmalige burgemeester, Mr. H.I. Schönfeld, erachter kwam dat St. Vitus een Romijnse martelaar was. De heer Schönfeld ontdekte Winschotens vergissing in 1932 tijdens een reisje naar het klooster van Corvey a/d Weser, waar beenderresten van Sint Vitus nog steeds worden bewaard in een schrijn.
Bij Koninklijk Besluit van 5 september 1933 werd daarom aan de gemeente Winschoten een verbeterd wapen verleend. De omschrijving daarvan luidt als volgt:
'In azuur het beeld van de Heilige Vitus, zijnde een jongeling van natuurlijke kleur, gekleed in een tunica van zilver, in de rechterhand houdende een martelaarspalmtak van hetzelfde en in de linker een gouden boek en staande op een voetstuk van zilver'.
Waarom St. Vitus in Winschotens gemeentewapen Vóór de reformatie (16e eeuw) had het Duitse klooster Corvey a/d Weser (vlakbij Höxter) grote invloed in Noord-Duitsland en Noord-Nederland. Dat blijkt o.a. uit een akte van 1474, waarin de abt van Corvey schrijft over 'onze voghedije to Wynschot'. Het klooster te Corvey had St. Vitus als schutspatroon en het lag dus voor de hand dat ook de Winschoter parochie aan deze Romeinse martelaar uit het begin van de 4e eeuw was gewijd. De burgerlijke gemeente onderschreef in 1853 - door de keus van het gemeentewapen - de historische banden die er eeuwenlang zijn geweest tussen het klooster Corvey en Winschoten, oudtijds een bezitting van de abdij.
De overlevering wil dat Vitus in het jaar 303 of 304 op Sicilië werd geboren. Vanwege zijn geloof in Jezus Christus werd hij tussen zijn zevende en vijftiende jaar vervolgd en gemarteld ten tijde van keizer Diocletanius. Zo werd Vitus onder andere in een pot gestopt, die gevuld was met kokend lood, pek en olie. Tot verbijstering van de omstanders stapte hij er echter ongedeerd uit. De woedende keizer gaf daarop het bevel een leeuw op Vitus los te laten. De leeuw likte echter de voeten van Vitus... Sindsdien breidde de verering voor de jonge vrome christen zich over heel Europa uit.
De vlag
De vlag van de stad Winschoten is aan de historie ontleend. De vlag herinnert aan de tachtigjarige oorlog (1568-1648). In die woelige periode was Winschoten een vesting, die overigens vrij kort na het strijdtoneel werd ontmanteld (1672). Dat gebeurde zo rigoureus dat er van de wallen, de bastions en de diverse poorten geen herinneringen zijn terug te vinden.
De omschrijving van de vlag luidt als volgt:
‘drie banen van blauw, wit en blauw, waarvan de hoogten zich verhouden als 1:3:1, met op de witte baan een rode omtrek van een schans, waarvan hoogte en breedte zich verhouden als 2:3 en waarvan de dikte van de omtrek 1/36 van de hoogte van de vlag bedraagt, voorzien van negen bastions’.
De boven- en de benedenbaan zijn van de kleur ultramarijnblauw. De kleur van de gestyleerde vesting in de middelste baan is vermiljoenenrood.
