Onderdelen
Persoonlijke hulpmiddelen
U bent hier: Home Verhalen Wieden en ruimen
Gecontroleerd door redactie

Wieden en ruimen

[1914-1940 ]
Afbeelding bij dit verhaal

Werkloosheid is een probleem van alle tijden. Omdat de overheid aan het eind van de negentiende eeuw vond dat werklozen toch iets moesten doen voor hun geld, was de werkverschaffing in het leven geroepen. Tientallen jaren werden werklozen aan het werk gezet. Echter voor en tijdens de crisisjaren bereikte de werkverschaffing zijn hoogtepunt: duizenden mensen gingen op weg om veengebieden te ontginnen. 

Keienklopperij
Vanaf ongeveer het eind van de negentiende eeuw moesten werklozen aan het werk om hun steun te verdienen. De omvang van de werkverschaffing stelde toen nog niet zo veel voor, maar het werk was zwaar en vervelend. Denk bijvoorbeeld aan sneeuwruimen, onkruid wieden, touw pluizen of keienkloppen. Bij het laatste werden grote keien aangevoerd die in kiezelsteentjes gehakt moesten worden. Dit grind werd dan gebruikt bij de aanleg van wegen en kades. 

Crisisjaren
In Groningen was de werkloosheid in de jaren twintig al hoger dan in de rest van het land. Het aantal werklozen groeide nog sterker toen de crisis begon in 1929. Na de zomer van 1930 werd het aantal werklozen echter explosief. Bijna tien procent van de beroepsbevolking was toen werkloos, en in 1933 bijna twintig procent. In de landbouw was in 1930 een sterke prijsdaling. Daardoor werden ook veel landarbeiders ontslagen. De in 1923 benoemde Rijksinspecteur voor de Centrale Werkverschaffing Buiskool vond dat werkverschaffing centraal geregeld moest worden. En zo gebeurde het. 

Beroepen
Veel mensen die werkloos waren geraakt moesten naar de werkverschaffing. Niet iedere werkloze werd naar de werkverschaffing gestuurd. In eerste instantie waren het vooral ongeschoolde arbeiders. Deze mensen waren het vaak wel gewend om zwaar werk te doen. Later werden ook mensen met minder of geen ervaring gestuurd zoals sigarenmakers en dergelijke. Mensen met een beroep waarvoor ze echt fijn werk moesten doen zoals horlogemakers, werden vaak op een andere manier ondersteund. 

Zwaar werk
Er waren werkverschaffingsprojecten op verschillende plaatsen. Het Stadspark in Groningen bijvoorbeeld is voor een groot deel in het kader van werkverschaffing vervaardigd. Ook de afgraving van de wierde van Ezinge door professor Van Giffen is door werklozen gedaan. De grootste projecten in de jaren twintig en dertig waren de veenontginningen. Dit gebeurde vooral in Westerwolde, maar later ook in andere gebieden zoals de Tolberter Petten. Het werken in het veen was zwaar, en een werkweek van 50 uur was heel normaal. In een later stadium werden werklozen zelfs naar Duitsland gestuurd om te helpen bij de aanleg van bruggen, autowegen en indirect bij de wapenindustrie. 

Daarna
De laatste jaren van de oorlog lag de werkverschaffing voor werklozen volledig stil. Na de oorlog werd verdergegaan met het inpolderen van de Waddenzee. Hele polders zijn op deze manier aangelegd.

Opmerking toevoegen

You can add a comment by filling out the form below. Plain text formatting.